All 0-9 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Woord Omschrijving
Abandonware [Eng: Verlaten-waren] Software (meestal spelletjes) die verouderd is en door de fabrikant niet meer wordt verkocht of ondersteund. U kunt deze software vaak gratis downloaden van websites.
Abuse [Eng: Misbruik] Bij misbruik van de internettoegang moet u denken aan het versturen van ongewenste mail (spam) of het inbreken in andere systemen.
Accesspoint Netwerkapparaat dat in staat is gegevens draadloos te verzenden en te ontvangen en gekoppeld kan worden aan een bekabeld
Account [Eng: Rekening, Abonnement] Internetgebruikers hebben toegang tot de geleverde diensten (internet, e-mail) middels een abonnement bij een provider.
ActiveX Een programmeertaal van Microsoft die veel gebruikt wordt op websites. Het is een taal die, door de samenwerking tussen de internetsite en de eigen computer, niet altijd even veilig is om te gebruiken, maar die op de meeste computers standaard wel geactiveerd is.
ADSL De afkorting ADSL betekent: Asymmetric Digital Subscriber Line. Letterlijk: Een asymmetrische digitale huurlijn. De maximum haalbare snelheid is 1 Mbit upstream en 20 Mbit downstream. Vandaar dus 'asymmetrisch'. En het is een huurlijn: de verbinding is er altijd, zonder meerkosten, ook wanneer u de verbinding even niet gebruikt.
Adware Software waarvan de makers verwachten dat u tijdens het gebruik advertenties bekijkt. De adverteerders betalen hiervoor en zo genereren de makers van de software inkomsten. Soms is deze software agressief en wijzigt het bijvoorbeeld de startpagina van uw browser. Adware wordt vaak in een adem genoemd met Spyware, dat op dezelfde wijze op uw PC terecht komt. Beide typen software kunnen het goed functioneren van uw PC verstoren.
Alias Deze term wordt meestal gebruikt bij e-mail en staat synoniem voor e-mailadres. Zie ook de omschrijving bij popbox en e-mailadres. Als je de popbox ziet als brievenbus is een alias het naamkaartje op de bus. Een popbox kan dus meerdere aliassen (e-mailadressen) hebben.
AMS-IX Afkorting van Amsterdam Internet Exchange. Internetknooppunt in Amsterdam waar vrijwel alle nationale en ook enkele grote internationale providers apparatuur hebben staan en dataverkeer onderling uitwisselen.
Anonymous [Eng: Anoniem] Eigenlijk ben je op internet nergens echt anoniem: iedereen laat sporen achter in logbestanden. De term anoniem wordt vaak gebruikt in combinatie met FTP-servers: bedoeld wordt dat dit publieke servers zijn, waar iedereen mag downloaden zonder een account te hebben.
Apache De sites die je op internet kunt bekijken, worden je aangeboden door webservers: speciaal daarvoor gemaakte programma
Apple In 1976, een jaar voor de eerste PC, werd de Apple computer uitgebracht. De computers van Apple (let op: noem deze niet PC!) blonken uit in bedieningsgemak (grafisch) en snelheid. De PC (een ontwerp van IBM) won het echter van de Apple, omdat deze goedkoop kon worden (na)gemaakt. Apple computers worden vaak gebruikt door bedrijven in de grafische sector.
Applet Meestal wordt bedoeld: java-applet. Een Java-applet is een klein programmaatje, geschreven in de programmeertaal Java. Het wordt gebruikt in websites en kan vanuit een HTML pagina worden aangeroepen. Het Java-applet wordt eerst gedownload naar de computer, waarna de browser - mits voorzien van de juiste plugin
ASCII Afkorting van American Standard Code for Information Interchange. Dit is een nummercode die op alle computers wordt gebruikt en aan ruim 250 tekens een getal koppelt. De letter e bijvoorbeeld heeft ASCII code 101. Op uw PC kunt u dit zelf zien door de ALT toets ingedrukt te houden terwijl u 101 typt. Om een e met een trema te krijgen gebruikt u ASCII code 137.
ASP Afkorting met meerdere betekenissen: 1. Active Server Pages. Dit is een programmeertaal van Microsoft die veel gebruikt wordt op websites. De code wordt door de webserver uitgevoerd, waarna deze HTML naar uw browser stuurt. Dit noemt men serverside scripting. ASP kan alleen gebruikt worden op webservers met IIS, het webserverprogramma van Microsoft 2. Application Service Provider: Bedrijf dat diensten in de vorm van programma's aanbiedt via het internet zodat de klanten deze programma's niet zelf hoeven aan te schaffen.
ATM Afkorting van: Asynchronous Transfer Mode. ATM is een netwerk protocol dat gebruikt wordt bij DSL verbindingen.
Attachment Engels voor Aanhangsel. Deze term wordt gebruikt voor een bij een e-mail gevoegd bestand. Het attachment kan elk type bestand zijn, bijvoorbeeld een Word-document of een plaatje.
Autoreply Engels voor automatisch antwoord. Sommige e-mailadressen reageren met een automatisch antwoord. Dit kan een afwezigheidsmelding zijn, of een melding dat uw e-mail is ontvangen en later door een mens zal worden bekeken.
AVI Afkorting van Audio Video Interleaving. Je komt het tegen als extensie van een bepaald type bestanden (.avi). Het betreft hier videobestanden van een hoge kwaliteit. Programma
Backbone Het centrale (snelle) deel van een netwerk.
Backdoor Een ingang in een PC of server die gemaakt is door een cracker - bijvoorbeeld door middel van een virus of een trojan - waardoor deze de controle kan krijgen over de machine. In feite gaat het om een programma dat luistert op een ongebruikte poort en wacht op instructies van de maker.
Bandbreedte Een benaming voor de maximale snelheid of capaciteit van een netwerkverbinding. De snelheid wordt uitgedrukt in de hoeveelheid signalen (bits) die per seconde door een lijn kunnen worden gestuurd. De eenheid van bandbreedte is dan ook bits per seconde.
Banner Banners zijn plaatjes op websites die gebruikt worden als advertenties. Door op de plaatjes te klikken komt men meestal op de adverterende site terecht. De site waar de banner op staat ontvangt vaak een vergoeding per klik
BBNed Nederlandse DSL-netwerkleverancier. Na KPN is BBNed de grootste DSL-leverancier in Nederland. BBNed verzorgt de verbindingen tussen de wijkcentrales en het netwerk van de internetprovider.
BCC Afkorting voor Blind Carbon Copy. Deze term wordt gebruikt bij e-mail en is een variant op het bekendere CC. Bij BCC betekent de toevoeging Blind, dat de ontvangers van de e-mail niet kunnen zien aan wie de e-mail nog meer is toegestuurd.
Bestand Een bestand is een aantal gegevens die bij elkaar horen en samen worden opgeslagen als een eenheid. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn: een verhaal dat je in een tekstverwerker hebt gemaakt, of een programma dat je hebt gedownload. Een speciaal soort bestanden zijn archiefbestanden (zie ZIP): dit zijn bestanden die meerdere bestanden kunnen bevatten
Besturingssysteem Elke computer heeft een besturingssysteem: een basisprogramma dat er voor zorgt dat alle onderdelen (toetsenbord, harddisk, monitor etc.) werken en dat er andere programma
Betaversie Aanduiding voor software die nog niet helemaal af is. Voordat software op de markt wordt uitgebracht, bestaan er vaak al test-versies van. Deze beta-versies worden verspreid onder een aantal (vakkundige) gebruikers om in de praktijk uit te proberen en fouten op te sporen.
Binair Letterlijk: tweetallig. Computers kunnen maar 2 getallen gebruiken, namelijk 0 en 1. Daarom is er een systeem bedacht om met die 2 getallen toch alle getallen en symbolen te kunnen maken. Het principe is eenvoudig: 0 is 0 en 1 = 1. Het volgende getal dat je met een tweetallig stelsel kunt maken is 10. In ons decimale stelsel hebben we daarvoor een ander symbool: 2. Binair 11 is dus decimaal 3. Daarna komt binair 100 (decimaal 4) enzovoorts
Bits/Bytes Een bit is een geheugen-eenheid van de compter. Deze kan een 0 of een 1 bevatten. Een byte is een groep van 8 bits. Met een byte kunnen dus combinaties gemaakt worden van 00000000 tot en met 11111111. In decimale tekens zijn dit de getallen 0 tot en met 255. Let op: de snelheid van een verbinding wordt vaak uitgedrukt in bits per seconde of bytes per seconde. De woorden lijken erg op elkaar, maar let dus goed op, dat er wel een factor 8 verschil in zit !!!
Blacklist Engels voor zwarte lijst. Kliksafe gebruikt in haar filtersysteem onder andere een blacklist waarop websites staan die niet doorgelaten mogen worden.
Bluetooth Een standaard voor draadloze verbindingen. De snelheid is maximaal 1 megabit per seconde en de te overbruggen afstand tot ongeveer 10 meter. Bluetooth wordt onder meer gebruikt om computeronderdelen draadloos met elkaar te laten communiceren (denk bijvoorbeeld aan een muis of een printer).
Booten Engels woord voor het opstarten van computerapparatuur. Eigenlijk betekent het woord: laars. Het woord schijnt te refereren aan het verhaal over Baron von M
Botnet Een botnet is een groep van met een virus besmette computers, die door een kwaadwillende hacker geactiveerd kunnen worden voor een aanval, (bijvoorbeeld een Ddos aanval) op bepaalde webistes Er is een ontwikkeling gaande dat deze botnets ingezet worden door criminelen, die de diensten van de hacker hiervoor inhuren.
Breedband Onder breedband verstaat men internetverbindingen met een hogere snelheid dan wat gehaald werd met het traditionele inbellen met een modem. In de praktijk gaat het om verbindingen via de kabel of DSL Er is nog wel eens discussie waar nu precies de ondergrens ligt om van breedband te kunnen spreken. Het ligt voor de hand dat deze grens in de loop van de tijd steeds hoger zal liggen.
Bridge De term brug wordt gebruikt voor een bepaalde instelling van modem-routers. Ingesteld als bridge, wordt het routerdeel van een modem-router feitelijk uitgeschakeld. In dat geval werkt NAT dus ook niet meer, het apparaat functioneert dan nog enkel als modem. In de meeste gevallen betekent dit, dat het IP-adres dat u krijgt toebedeeld door de internetprovider wordt toegekend aan een ander apparaat dat aan dit modem hangt. In veel gevallen zal dit een PC zijn, maar het kan ook een andere router zijn die op zijn beurt het dataverkeer naar het achterliggende netwerk stuurt.
Broncode De programma
Browser Een programma waarmee men gegevens kan bekijken die op een webserver op internet staan. Deze gegevens worden op een speciale manier gepresenteerd: in HTML. Er zijn veel browsers op de markt: de bekendste is Internet Explorer van Microsoft. Maar er zijn ook veel uitstekende alternatieven zoals Opera en Firefox.
Bugfix Nieuwe versie van een bestaand programma, waarin een aantal fouten die in de oude versie pas na de publicatie zijn gevonden alsnog zijn verholpen. Het nieuwe programma wordt vaak gepresenteerd als een update van het oude.
Button [Eng: Knop] Een button is een afbeelding op het beeldscherm die een knop moet voorstellen die kan worden ingedrukt. Dat indrukken gebeurt door er met de muis op te klikken of (wanneer de knop actief is) de Enter-toets in te drukken. Een knop wordt gebruikt om een actie uit te voeren via het scherm (bijvoorbeeld het bevestigen van een keuze).
Cache Een deel van het geheugen van een computer, waar een aantal gegevens in worden opgeslagen die door de gebruiker vaak worden opgevraagd. Door die gegevens in het (snel toegankelijke) cachegeheugen te zetten, hoeft de computer ze niet meer te zoeken op de harde schijf. Een aanzienlijke snelheidswinst is het gevolg...
CC Afkorting van Carbon Copy. Wie in het verleden met een typmachine heeft gewerkt weet het vast nog wel: om een kopie te maken van het origineel, legde je een extra vel achter het origineel, met daartussen een carbon-vel. Dit was een dun papier met aan de achterzijde een soort inkt, die pas afgaf als je flink doordrukte - of er met de aanslag van de typemachine een tik tegen gaf. Op deze manier ontstond een exacte kopie van het origineel. Bij e-mail noemt men een kopie van het origineel ook een carbon copy, hoewel er geen carbonvel meer aan te pas komt. Gewoon de geadresseerden opsommen in het CC-veld is genoeg. Een speciale variant van de CC is de BCC
CGI Afkorting van Common Gateway Interface. Met CGI kunnen er scripts gekoppeld worden aan een website. De scripts worden op de server uitgevoerd en geven als uitvoer HTML-code die door de browser wordt getoond. De scripts worden vaak geschreven in de programmeertaal Perl en worden meestal opgeslagen in een speciaal daarvoor gereserveerde directory van de site: cgi-bin.
CHAP Afkorting van Challenge Handshake Authentication Protocol. CHAP wordt gebruikt bij onder meer de wachtwoordcontrole bij het inloggen op internet (zie PPP). De gegevens worden versleuteld, zodat ze zelfs wanneer ze onderschept worden niet leesbaar zijn.
Chatten [Engels: babbelen] Een van de populairste bezigheden op internet. Bij chatten worden berichten gestuurd die de ontvanger direct in een chatprogramma kan zien. Het is dus een heel directe vorm van communicatie. Chatten is met name populair geworden door het programma ICQ, waarna Microsoft met MSN Messenger kwam.
Client Programma of machine die contact moet maken met een server om gegevens te kunnen tonen. Er zijn verschillende soorten clients, bijvoorbeeld een e-mailclient voor het tonen van e-mail - maar ook uw browser is een client, en toont de gegevens die het van de webserver ontvangt.
COAX-kabel Het woord COAX is eigenlijk een afkorting van coaxiaal. Het betreft hier een netwerkkabel die uit twee aders bestaat, die samen op dezelfde as liggen: een kerndraad is de eerste ader, daaromheen bevind zich een geleidende mantel die de tweede ader vormt. COAX-kabel wordt vaak gebruikt voor de aansluiting van de televisie en de radio. Vroeger werd dit soort kabel ook veel in netwerken gebruikt. Op oudere netwerkkaarten kunt u soms nog een COAX-aansluiting aantreffen. Tegenwoordig wordt in netwerken vaker UTP-kabel gebruikt.
Codec Afkorting van Coderen / Decoderen (of Comprimeren / Decomprimeren). Het woord Codec is een verzamelnaam voor software die het mogelijk maakt om bepaalde typen geluids- of filmbestanden af te spelen. Wanneer u bijvoorbeeld in Mediaplayer een film wilt afspelen, kan het gebeuren dat de benodigde software hiervoor ontbreekt en stelt Mediaplayer voor om de juiste codec te downloaden Ook bij telefonie via internet - VOIP - worden codecs gebruikt.
COM-Poort In/uitgang van de computer waar seriele apparatuur aan kan worden aangesloten (bijvoorbeeld een modem of een muis). De com-poort heeft zijn langste tijd gehad: de USB-poort is er voor in de plaats gekomen.
Cookie Klein tekstbestandje dat door een website wordt geplaatst op de PC van een bezoeker. Dit tekstbestandje kan op zich geen kwaad, het wordt bijvoorbeeld gebruikt om een gebruikersnaam/wachtwoord op te slaan. Ook kan het gebruikt worden om te meten hoe vaak dezelfde computer een site bezoekt. Omdat dit laatste mogelijk privacygevoelig is, kan de browser worden ingesteld om cookies te weigeren. Soms verliest men dan echter ook een deel van de functionaliteit van de site
CPE Afkorting van Customer Premises Equipment. U kunt de term horen vallen bij problemen met de DSL-verbinding. Onder CPE wordt verstaan: alle apparaten bij u thuis die nodig zijn voor de DSL-verbinding. In de praktijk gaat het dus om de modem/router en de splitter
CPS Afkorting van Carrier Preselect. CPS is een telefoniedienst waarmee u automatisch via een ander netwerk belt zonder vooraf codes of cijfers in te toetsen.
CPU Afkorting van Central Processing Unit, in goed Nederlands: centrale verwerkingseenheid. Hiermee wordt het
Cracker Individu die zich onrechtmatig toegang verschaft tot andermans computer of netwerk, om daar zelf voordeel mee te behalen of schade aan te richten.Crackers zien er geen been in om gegevens te stelen, bestanden te wissen of andermans apparatuur te gebruiken voor een DDoS aanval. Niet te verwarren met hacker
Crosskabel De ethernetkabels waarmee computers met elkaar kunnen worden verbonden, bestaan in twee soorten: straight en cross. De benaming slaat op de manier waarop de 8 draadjes in de kabel aan weerszijden zijn aangesloten. Bij crossed worden 2 paren gekruisd. Deze kabel heb je nodig wanneer je bijvoorbeeld 2 PC
Crossposten Het plaatsen van een nieuwsbericht in een nieuwsgroep noemt men posten. Wanneer iemand hetzelfde bericht in meerdere nieuwsgroepen wil plaatsen, moet hij dit crossposten: in het aan-veld moeten dan de groepsnamen worden opgegeven. Het bericht zal in meerdere groepen te zien zijn, maar toch maar een maal op de nieuwsserver staan. Hierdoor zal een antwoord op het bericht, in welke groep dit ook wordt gegeven, ook in elke groep zichtbaar zijn. Dit in tegenstelling tot bij multiposten
CSS Afkorting van Cascading Style Sheets In een CSS-bestand zetten de schrijvers van een website gegevens over de opmaak van de site zoals bijvoorbeeld het gebruikte lettertype. Deze gegevens kunnen ook wel in elke pagina worden gezet, maar het handige van CSS is, dat de gegevens in een bestand staan dat vanuit elke pagina wordt aangeroepen. Zo kan een sitebouwer dus door een wijziging te maken in het CSS-bestand het lettertype van alle pagina
Daemon Een daemon is een permanent actief programma op een Unix computer, dat in de gaten houdt of er signalen binnenkomen op een bepaalde poort. Een voorbeeld is de mailer-daemon, die luistert
Database Een database is een bestand waarin gegevens zo worden opgeslagen dat ze snel zijn terug te vinden. Dat kan uw telefoonklapper zijn, maar op internet gaat het uiteraard om computerbestanden. Een databasebestand is eigenlijk een tabel. Tabellen hebben rijen en kolommen. In databases noemt men de kolom een Veld en de rij een Record. Veel sites (ook deze) bestaan grotendeels uit databases en nauwelijks meer uit HTML-pagina
Datalimiet Een datalimiet is een grens aan de hoeveel te gebruiken dataverkeer die door een provider kan worden opgelegd aan abonnees. De limiet wordt meestal uitgedrukt in megabytes of gigabytes per maand. Soms noemt men geen datamlimiet, maar wordt het begrip Fair Use Policy gehanteerd.
Dataverkeer De som van alle ingaande en uitgaande gegevens, uitgedrukt in bytes (meestal in mega- of gigabytes). Alle informatie die u nu ziet, is via uw internetverbinding in uw PC terecht gekomen in de vorm van datapakketjes. Die informatie kwam daar, omdat u via uw browser een verzoek deed aan een computer buiten uw netwerk. Er was dus eerst uitgaand verkeer (uw verzoek) en toen inkomend verkeer (het antwoord).
DDoS Engelse afkorting voor Distributed Denial of Service. Het betreft hier een groots opgezette aanval op computers op internet. Distributed houdt in, dat de aanval van meerdere bronnen tegelijk komt. Denial of Service betekent letterlijk: weigeren van dienst. Bij een DDoS aanval worden er van veel kanten tegelijk massa
Dedicated Server [Eng: dedicated = specifiek / toegewijd] De meeste mensen hebben hun homepage op een webserver van hun provider en laten ook de mail door de provider afhandelen. Dat geldt ook voor de meeste bedrijven met een site en e-mailadressen onder eigen domeinnaam. Soms kan het echter wenselijk zijn dat er meer mogelijk is, bijvoorbeeld meer schijfruimte, het draaien van eigen programma
Default gateway [Engels: standaard uitgang] Zie de uitleg bij gateway voor de basisbegrippen. Een computer kan meerdere gateways hebben, bijvoorbeeld voor internet en voor een verbinding met een andere locatie van een bedrijf via een VPN. Slechts 1 van de gateways kan de default gateway zijn.
Denial of Service Aanval op computers op internet. Denial of Service betekent letterlijk: weigeren van dienst. Bij een DoS aanval worden er (vaak onjuiste) verzoeken aan een server gedaan, waardoor deze het werk niet meer aan kan en traag wordt of zelfs vastloopt.
DHCP Afkorting van Dynamic Host Configuration Protocol. Het wil zoveel zeggen dat de host
Directory Logische indeling van een harde schijf, CD of diskette (in Windows worden deze mappen genoemd). De indeling is volgens een boomstructuur (tik op uw PC maar eens de opdracht tree
DNS Afkorting van Domain Name System. Een systeem van een groot aantal computers verdeeld over alle providers wereldwijd, die zorgen dat computers op internet eenvoudig kunnen worden gevonden. Deze DNS-servers of Nameservers doen niets anders dan de naam die u opgeeft (bijvoorbeeld www.kliksafe.nl) omzetten in het bijbehorende IP-adres. Op grond van het IP-adres is het voor de routers die de verbindingen verzorgen pas mogelijk om de gevraagde computer op internet op te sporen.
Domein Wanneer binnen een netwerk een groep computers bij elkaar hoort, spreekt men van een domein. Dit kan zowel op een intern netwerk (bij u thuis of op het werk) zijn, als op internet. Het woord domein wordt vaak gebruikt in plaats van het woord domeinnaam dat eigenlijk heel iets anders betekent.
Domeinnaam Een unieke naam, waarmee u gevonden kunt worden op internet. Iedere domeinnaam is opgebouwd uit minimaal twee onderdelen, gescheiden door een punt: aan de rechterkant het toplevel domain (bijvoorbeeld .nl of .com), en aan de linkerkant de naam. Wanneer links van die naam n
Domeinregistratie Een domeinnaam moet worden geregistreerd bij de instantie die verantwoordelijk is voor de betreffende groep domeinnamen (bijvoorbeeld de SIDN voor Nederlandse domeinen. De registratie kan worden uitgevoerd via bij de instantie aangesloten bedrijven, bijvoorbeeld uw internetprovider. Voor elk soort domein (.nl, .be, .com, etc. etc.) gelden verschillende regels, dus kan de registratieprocedure verschillen.
DOS-venster Het besturingssysteem Windows was voor de komst van Windows XP/2000 eigenlijk een GUI - een grafische schil rondom het eigenlijke besturingssysteem DOS. In de nieuwere Windows-versies kan de oude DOS omgeving nog steeds gesimuleerd worden. Hiertoe kan een DOS-venster worden geopend. Omdat het hier om een simulatie gaat, en niet om het echte oude DOS, kan dit venster meestal niet gebruikt worden om oude DOS programma's op te starten.
Downloaden Het kopieren van een bestand vanaf een andere computer naar uw eigen computer
Driver [Engels: bestuurder] Een driver is een computerprogramma dat er voor zorgt dat verschillende apparatuur met elkaar kan communiceren. De meeste drivers zorgen ervoor dat het besturingssysteem van uw PC de apparatuur kan zien en dat u het apparaat kunt bedienen. Soms worden van drivers nieuwe, verbeterde versies uitgebracht. Het kan daarom geen kwaad om af en toe te kijken of er een update van de driver is uitgebracht door de fabrikant van de apparatuur. De meeste fabrikanten bieden drivers aan via hun website. Oude drivers zijn soms moeilijk te vinden.
DSL Afkorting van Digital Subscriber Line. Letterlijk betekent dit Digitale Huurlijn. Het gaat hier om een verzamelnaam van technieken waarbij gegevens in digitale vorm met hoge snelheid via de koperen telefoonlijn kunnen worden verzonden. Vormen van DSL zijn onder andere: ADSL en SDSL waar de letters A en S staan voor Asymmetrisch en Symmetrisch.
DSLAM Afkorting van Digital Subsriber Line Access Multiplexer. Dit is een apparaat in de telefoon-wijkcentrale bij u in de buurt, waar bij ADSL abonnees de telefoonlijn aan gekoppeld wordt: in de wijkcentrale wordt uw lijn in tweeen gesplitst. Een deel blijft gekoppeld aan het telefoonnetwerk van KPN, het andere deel wordt gekoppeld aan de DSLAM. Dit is ook de reden dat u thuis in de meeste gevallen weer een splitter nodig hebt om de verschillende signalen uit elkaar te halen.
DTMF Afkorting van Dual Tone Multi Frequency. Wanneer u een telefoonnummer toetst op een telefoon, hoort u toontjes. In Nederland wordt (door KPN) hiervoor het DTMF systeem gebruikt. Met behulp van de geluidjes die het toestel produceert, wordt het nummer gekozen maar wordt bijvoorbeeld ook bij nummerherkenning uw telefoonnummer meegestuurd met het telefoongesprek.
Dynamisch IP-adres Met een IP-adres kunnen computers elkaar vinden. Computers kunnen altijd hetzelfde IP-adres hebben (dit noemt men meestal een vast IP-adres). Wanneer de computer niet altijd met een netwerk is verbonden, is het zonde om dat IP-adres te blijven reserveren voor die ene computer. In dat geval gebruikt met een dynamisch IP-adres: het wordt toegekend zodra het nodig is. Het kan dan zijn, dat u niet altijd hetzelfde IP-adres krijgt toegekend. Bij Kliksafe hebben particuliere abonnees met een inbelabonnement een dynamisch IP-adres.
E-mail [Engelse afkorting: Electronische post] E-mail bestaat uit tekstberichten die men kan versturen of ontvangen. Om dit te kunnen doen is een e-mailprogramma nodig en toegang tot een server om de berichten te kunnen versturen of ophalen.
E-mailadres De naam waarmee men u via e-mail kan bereiken. Een e-mailadres bestaat uit twee delen: een naam en een domeinnaam. De delen worden gescheiden door het @-teken (spreek uit: at). V
E-mailclient Het programma waarmee u e-mail ophaalt, leest, schrijft en verstuurt. Er bestaan veel verschillende e-mailclients, waarvan die van Microsoft het meest worden gebruikt (met name WIndows Mail/Outlook Express). Alternatieven zijn er ook volop: Eudora, Thunderbird, Pegasus en The Bat zijn hiervan de bekendste.
Emoticon Een kleine afbeelding waarmee eenvoudig emoties kunnen worden uitgedrukt in een tekstbericht. Het tekeningetje stelt meestal een gezichtje voor dat een bepaalde uitdrukking heeft. De oorspronkelijke term is smiley - een tekening van lettertekens. Een emoticon kan ook een 'echt' plaatje zijn, zoals in MSN Messenger
Encryptie Moeilijk woord voor versleuteling
Ethernet Een protocol voor het verbinden van computersystemen. Op dit moment is het het meest gebruikte protocol. Om een netwerk te maken heeft u een computer nodig met netwerkkaarten. De verbinding tussen de netwerkkaarten wordt verzorgd door UTP-kabel. De snelheid van een ethernetverbinding is 10, 100 of 1000 megabit per seconde.
Eudora Naam van een e-mailclient (een programma om e-mail op te halen en/of te verzenden). Het programma is gratis te gebruiken in de vorm van adware maar na betaling kan dit worden uitgeschakeld. Het is een goed alternatief voor het bekende Outlook Express.
Exchange Het mailserver programma van Microsoft. Exchange wordt veel gebruikt binnen kantooromgevingen. Het programma ontvangt de e-mail die aan het betreffende domein wordt gericht en bezorgt dit in de popbox van de geadresseerde. Met een e-mailclient kan de mail dan weer uit de popbox worden gehaald.Op kantoor dient men dan de Exchange-server op te geven als SMTP server. De server stuurt de door u toegestuurde mail door naar het internet.
Exploit Programma dat een fout in een ander programma of een besturingssysteem exploiteert. Het gaat hier om kleine programma's die worden geschreven door een hacker of een cracker met het doel om zich toegang te verschaffen tot een PC of server.
Explorer [Eng: Verkenner] Meestal staat dit synoniem voor het Windows programma met die naam. Met de eigenlijke Windows Explorer kunt u de harde schijf of het netwerk verkennen en bestanden beheren. Het programma is later uitgebreid met de mogelijkheid om internet te verkennen: Internet Explorer. Dit is een browser die door de overgrote meerderheid van de internetgebruikers wordt gebruikt.
Extensie Moeilijk woord voor toevoegsel. Meestal wordt dit woord gebruikt voor het deel van de bestandsnaam na de (laatste) punt. Met de extensie wordt aangegeven om wat voor bestand het gaat. Voorbeelden: txt voor tekst, doc voor Word-bestanden, zip voor archiefbestanden.
Externe toegang Een onderdeel van Windows, bedoeld voor het verbinding maken met Internet. Externe toegang wordt gebruikt wanneer er een modem wordt gebruikt voor de internettoegang (dit geldt voor zowel gewone inbelmodems als een USB-modem bij ADSL). Wanneer u bij ADSL gebruik maakt van een ethernet router met ingebouwd modem, wordt externe toegang NIET gebruikt!
Extranet Soms is het handig wanneer mensen van buitenaf toegang hebben tot (een deel van) uw netwerk. Het kan hier bijvoorbeeld gaan om werknemers of klanten. Wanneer u deze mogelijkheid biedt, noemt men dat stukje van uw kantoornetwerk het extranet.
FAQ Engelse afkorting: Frequently Asked Questions (veel gestelde vragen). Een lijst van vragen (en de antwoorden!) die vaak gesteld worden door gebruikers van bijvoorbeeld een programma. Eigenlijk is deze website een FAQ. Het is zaak om, als er een vragenlijst over een bepaald onderwerp bestaat, deze te raadplegen alvorens derden om hulp te vragen.
Fiber [Engels: vezel] In verband met internet wordt dan bedoeld: een vezel van glas, ofwel een glasvezel. Via glas kunnen gegevens worden verzonden, net zoals via koper. Gaat het bij koper door stroompulsen, bij glas gaat dat in de vorm van licht.
File Het Engelse woord voor bestand.
Filter Een systeem waarmee u kunt bepalen welke gegevens u wel of niet op uw computer wilt kunnen binnenhalen (of verzenden). Er bestaan allerlei verschillende soorten filters, bijvoorbeeld een filter om spam buiten de deur te houden, of filters om een virus uit e-mail te halen. Kliksafe heeft als bijzonderheid dat het daarnaast een filter heeft op de verbinding om ongewenste websites buiten de deur te houden.
Firefox Naast Internet Explorer bestaan er uitstekende alternatieve programma
Firewall Engels voor vuurmuur. Nu is vuurmuur niet echt een Nederlands woord, maar het geeft wel ongeveer aan wat er gebeurt: Een firewall is een computerprogramma dat in de gaten houdt welk dataverkeer een bepaald punt passeert. Het trekt als het ware een muur op, waar ongewenst verkeer niet zomaar doorheen kan.
Firewire Een systeem voor het overbrengen van gegevens tussen computers en randapparatuur met behulp van een datakabel. U kunt het vergelijken met USB. Firewire wordt standaard gebruikt op Apple computers, het systeem lijkt echter het onderspit te gaan delven ten opzichte van de nieuwste (snellere) USB standaarden.
Firmware Software waarmee een router wordt bestuurd. In de loop van de tijd brengen fabrikanten vaak nieuwe firmware uit voor bestaande modellen. Deze nieuwe firmware bevat vaak verbeteringen (extra functies) of oplossingen voor fouten die pas in een later stadium werden ontdekt. Het kan soms handig zijn om een upgrade van firmware toe te passen op een router als er bepaalde problemen spelen.
Fishing Methode van oplichters om via e-mail persoonlijke gegevens te pakken te krijgen van internetgebruikers. Het gaat hier om wachtwoorden of zelfs om creditcard gegevens. De oplichters gebruiken e-mail die sterk lijkt op die van een officiele instantie, bijvoorbeeld de bank. Soms maken ze ook de site van de instantie na. Vuistregel: verstuur geen persoonlijke gegevens en zeker geen wachtwoorden etc. via internet, tenzij u heel zeker weet dat u op de juiste plek bent!
Flame Een fanatieke discussie in een thread op Usenet of in een forum over een bepaald onderwerp. Veel flames worden uitgelokt door een troll - het is dus zaak niet te snel te reageren maar even tot tien te tellen!
Flash Een uitvinding van Macromedia, waarmee ontwikkelaars van websites bewegende plaatjes (animaties) op hun site kunnen maken. Flash wordt helaas ook veel gebruikt bij hinderlijke (opdringerige) reclameuitingen. Om Flash te kunnen zien, moet de flash plugin worden gedownload en geinstalleerd. Bij Internet Explorer is dit standaard het geval.
Font Engels voor lettertype
Forum Latijn voor plein. Op internet wordt dit woord gebruikt om een plaats aan te geven waar men discussieert of ervaringen uitwisselt over een bepaald onderwerp. De berichten die men schrijft worden geplaatst op een website waar iedereen ze kan lezen.
Freeware Voor de meeste programma
Frontpage Programma van Microsoft waarmee men vrij eenvoudig websites kan maken zonder dat men HTML hoeft te kennen. Frontpage is een onderdeel van MS. Office. Wanneer men dit programma voluit wil gebruiken, moet men de website wel publiceren op een webserver die Frontpage ondersteunt.
FTP Afkorting van File Transfer Protocol. Voor de overdracht van bestanden zijn protocollen vastgesteld. Per type overdracht zijn er verschillende protocollen zoals bijvoorbeeld SMTP voor e-mail, HTTP voor webpagina
FUP Engelse afkorting van Fair Use Policy. Deze term wordt vaak gebruikt naast datalimiet. Een FUP geeft aan wat de provider beschouwt als fair (eerlijk, redelijk) gebruik van een internetverbinding. Het gaat hier om de totale hoeveelheid bytes die in een bepaalde periode (meestal een maand) over de internetverbinding zijn ontvangen en verstuurd.
Gateway [Engels: uitgang] De term wordt gebruikt bij computers of routers die op een netwerk (of internet) zijn aangesloten. Wanneer een computer deel wordt van een netwerk, zijn drie gegevens van belang. Naast het IP-adres en het netmask is de gateway van groot belang. Dit getal (ook een IP-adres) vertelt de computer waar hij de uitgang van het netwerk kan vinden (bijvoorbeeld de weg naar internet).
GIF Extensie voor een bepaald type bestand, namelijk een afbeelding. GIF-plaatjes worden veel gebruikt in websites. Naast GIF worden ook vaak JPG of PNG afbeeldingen gebruikt. Het GIF-formaat is vooral geschikt voor getekende afbeeldingen. Voor foto's wordt meestal JPG gebruikt.
Gigabit Het voorvoegsel giga stamt van het griekse gigas dat reus betekent. Het gaat hier in de rekenkunde over een woord dat gebruikt wordt om 1 miljard (1000 miljoen) eenheden aan te geven. Toch is dat niet helemaal waar! Omdat computers met een 2-tallig stelsel rekenen, zijn het er een paar meer, namelijk 1024x1024x1024 in plaats van 1000x1000x1000. Ofwel: 1.073.741.824 bytes. In de praktijk wordt dit getal toch vaak afgerond op 1 miljard.
Glasvezel Dit is een zeer dunne glazen draad die gebruikt wordt voor internetverbindingen. In plaats van electrische signalen, zoals in koperdraad, wordt hier licht gebruikt als de drager van de informatie. Met deze techniek kunnen hoge snelheden worden behaald. Omdat lang niet overal in Nederland glasvezel tot aan de woonhuizen ligt en het een zeer kostbaar verhaal is om dit alsnog overal aan te leggen, is de techniek op dit moment pas op enkele plaatsen beschikbaar. Bekende projecten zijn Fiber to the Home in Almere en Kenniswijk in Eindhoven.
GMT Engelse afkorting voor Greenwich Mean Time. De wereld is verdeeld in 24 tijdzones. De nul-lijn loopt door Greenwich, een voorstadje van Londen. Nederland ligt 1 uur voor op Engeland, en heeft dus als tijdzone GMT+1, ofwel CET (Central European Time). In de zomer zetten we de klok een uur vooruit, en schrijven we dus GMT+2, ofwel CEST (Central European Summertime).
Google Zoekmachine op internet. Wanneer u ergens een vraag over heeft, is de kans heel erg groot dat deze vraag de afgelopen jaren al een keer op een website of in een nieuwsgroep werd gesteld. Door het archief van Google te bekijken kunt u heel vaak het antwoord op uw vraag terugvinden!
GPRS Afkorting van General Packet Radio Service. Het betreft hier een vorm van datacommunicatie met internet met behulp van een mobiele telefoon. De snelheid is niet hoog, vergelijkbaar met een 28k8 modem. Nieuwere mobieltjes gebruiken dan ook het snellere UMTS.
Groupwise Een mailserver programma voor Novell netwerken. Qua functionaliteit kunt u het vergelijken met de combinatie Exchange en Outlook van Microsoft
GUI Afkorting van Graphical User Interface. De grafische gebruikersinterface is een programma op de computer dat de gebruiker in staat stelt opdrachten op de computer uit te voeren door deze met een muis aan te wijzen. Er wordt niet altijd met een GUI gewerkt. Voor de uitvinding van de GUI moesten er altijd opdrachten aan de prompt worden gegeven en ook nu nog komt dit veel voor, met name op computers die draaien op Unix of een van de varianten daarvan.
H.323 H323 is een verzamelnaam voor een aantal protocollen die gebruikt worden voor het verzenden van 'voice' via internetverbindingen. De protocollen die onder H.323 vallen zorgen ervoor dat de spraak wordt omgezet in IP pakketjes en eventueel worden gecomprimeerd (en aan de andere kant van de lijn zorgt H.323 voor het omgekeerde proces). Naast H.323 bestaat ook SIP - een gelijksoortig protocol
Hacker Een hacker is iemand die zich bezig houdt met de beveiliging van computers en computernetwerken. Vroeger stonden hackers meer in aanzien
Hardware Verzamelnaam voor alle computerapparatuur en randapparaten - van server tot en met muis (en de tegenhanger van software zonder welke de meeste apparaten niet functioneren).
Header Meestal wordt hier bedoeld: onderdeel van een e-mail waarin relevante informatie staat voor de juiste bezorging van het bericht. In de header
Hoax Een hoax is een nepwaarschuwing voor een niet bestaand virus. Twijfelt u aan een bericht over een virus, kijk dan op www.virusalert.nl
Homepage De naam homepage wordt gebruikt voor de startpagina van een website maar soms ook als synoniem voor de hele site. Dat laatste is strikt gezien niet juist
Hop Internet is een aaneenschakeling van netwerken. Deze netwerken worden elk door middel van een router aan elkaar gekoppeld. Elke router weet wie zijn buren zijn en is in staat om dataverkeer de juiste kant op te sturen. Wanneer u vanaf huis een pagina oproept die in Amerika staat, kunt u zich voorstellen dat u een heel aantal routers passeert
Host Onder host
HTML Afkorting van Hyper Text Markup Language. De opmaaktaal HTML wordt gebruikt om webpagina
HTTP Afkorting van Hyper Text Transfer Protocol Een standaard waarin is vastgelegd hoe tussen computers gegevens worden uitgewisseld via poort 80
HTTPS Afkorting van Hyper Text Transfer Protocol Secure. Dit is een uitbreiding van het HTTP protocol, draaiend op een andere poort van de computer (443). Met HTTPS worden de gegevens die tussen uw browser en de webserver worden uitgewisseld gecodeerd. Iemand die de gegevens zou onderscheppen, zou ze niet kunnen lezen.
Hub Een hub is een onderdeel van een computernetwerk, waardoor meerdere computers met elkaar kunnen worden verbonden. U kunt het het beste vergelijken met zo
Hypertext Systeem waardoor binnen een bestand (een tekstdocument) een link kan worden gelegd naar een ander document. De site waar u nu naar kijkt, zit vol met hypertext: woorden waar u met de muis op kunt klikken, waardoor een ander document wordt aangeroepen. Hypertext is eigenlijk de reden waardoor internet (en dan met name het www deel) zo enorm populair is geworden. Het via hypertext springen van het ene naar het andere document noemt men ook wel surfen
IAD Afkorting van Internet Access Device. Het gaat hier om een term voor een apparaat waarmee u toegang krijgt tot het internet... dus om een synoniem voor modem ...
ICQ Engelse klank-afkorting van I Seek You (Ik zoek jou). Het is de naam van een programma waarmee men direct getypte berichtjes uitwisselt. Voordat het werd nagemaakt door Microsoft in de vorm van MSN Messenger, was ICQ het meest gebruikte chatprogramma.
IE De afkorting voor Internet Explorer, de browser van Microsoft.
IIS De afkorting van Internet Information Server. Dit is de webserver van Microsoft en de tegenhanger van het vaker gebruikte Apache IIS wordt standaard meegeleverd bij professionele versies van Windows.
Inloggen Contact maken met een server of een netwerk met gebruikmaking van een gebruikersnaam en een wachtwoord (inloggegevens). Wanneer u bijvoorbeeld uw e-mail ophaalt, doet uw e-mailprogramma dat voor u: uw gebruikersnaam en wachtwoord dat u in het programma hebt opgegeven worden door het programma gebruikt om contact te maken met de server waarna deze u uw e-mail geeft.
Interface Engels woord voor koppelstuk. Met een interface kunnen twee verschillende apparaten of programma
Internet Een verzameling van netwerken die aan elkaar zijn gekoppeld en door middel van vaste afspraken met elkaar gegevens kunnen uitwisselen. Het netwerk is wereldomvattend en bestaat uit miljoenen computers. Om gebruik te kunnen maken van dit netwerk hebt u naast een computer ook een internetprovider nodig.
IP Afkorting van Internet Protocol. Het Internet Protocol (een protocol is een afspraak) houdt in dat alle computers die op het internet zijn aangesloten een uniek nummer moeten hebben, het IP-adres. Aan de hand van deze nummering kunnen alle aangesloten computers worden teruggevonden.
IP-adres Een uniek nummer voor een computer op een netwerk Een IP-adres bestaat uit 4 groepen getallen tussen 0 en 255, bijvoorbeeld 212.45.33.3. De nummeruitgifte is aan zeer strenge regels gebonden: elk nummer moet immers uniek zijn. Wanneer twee maal hetzelfde IP-adres op een netwerk voorkomt, zullen de gegevens niet of nauwelijks op hun bestemming aankomen. Voor het gebruik op particuliere- of bedrijfsnetwerken mogen alleen speciale groepen IP-adressen worden gebruikt. Deze adressen beginnen met 172.19 of 192.168 of 10.
IPX/SPX Afkorting van Internetwork Packet Exchange / Sequenced Packet Exchange
IRC Afkorting van Internet Relay Chat. Het gaat hier om een soort babbelboxen: berichten die de gebruiker verstuurt worden direct getoond en desgewenst aan meerdere personen tegelijk. De oorspronkelijk IRC-gemeenschap is een aparte groep/cultuur op internet. Chatten in het algemeen is pas gemeengoed geworden door programma
IS/RA-punt IS/RA is de afkorting van Infrastructuur / Randapparatuur. Telefoonmaatschappijen zoals KPN markeren met dit punt de grens tussen hun eigen netwerk (IS) en het netwerk / de bekabeling van de klant (RA). Bij ADSL gebruikers is dit punt van belang om de bron van een storing te traceren. Een defect modem bijvoorbeeld is de verantwoordelijkheid van de klant (of diens provider) maar een kabelbreuk in de straat of een fout in de wijkcentrale moet uiteraard door de telefoonmaatschappij worden verholpen.
ISDN De afkorting van Integrated Services Digital Network. ISDN is een protocol dat gebruikt wordt voor de digitale verzending van spraak en data over normale (koperen) telefoonlijnen.
ISP Afkorting van Internet Service Provider ISP
Java Java is een programmeertaal. Het bijzondere van Java is, dat het vrij eenvoudig op heel verschillende soorten computersystemen kan worden uitgevoerd.Hiervoor bestaan (vaak al in het browser ingebouwde) systemen, die in staat zijn de Java opdrachten uit te voeren. Java is ontwikkeld door SUN in de jaren negentig. De taal is vrij ingewikkeld
Java-applet Een Java-applet is een klein programmaatje, geschreven in de programmeertaal Java. Het wordt gebruikt in websites en kan vanuit een HTML pagina worden aangeroepen. Het Java-applet wordt eerst gedownload naar de computer, waarna de browser - mits voorzien van de juiste plugin
Javascript Een scripttaal die verwant is met Java
JPG Extensie voor een bepaald type bestand, namelijk een afbeelding. JPG (of Jpeg) wordt veel gebruikt op websites. Dit type bestand combineert een hoge resolutie met een beperkte bestandsgrootte. Andere soorten afbeeldingen die op internet worden gebruikt zijn GIF en PNG plaatjes.
Junkmail Andere benaming voor spam Sommige e-mailprogramma
Kilobit/kilobyte Samenvoeging van twee begrippen: kilo en bit/byte Voor bits/bytes zij u verwezen naar de betreffende omschrijving. Het begrip kilo wordt op internet net even anders gehanteerd dan bij de groentenboer: omdat computers binair werken (met een tweetallig stelsel in plaats van tientallig) is kilo niet 1000 maar 1024.
KPN Afkorting van Koninklijke PTT Nederland. KPN (een voormalig staatsbedrijf) beheert in Nederland de telefoon-wijkcentrales en biedt ook diensten aan via het telefoonnetwerk. Ook wanneer u diensten afneemt via een andere leverancier - bijvoorbeeld ADSL via BBNed
Krimptang Een gereedschap waarmee u een connector kunt vastzetten aan telefoon- of ethernetkabel. Het gaat hier om aansluitingen met de benaming RJ45 (netwerk) of RJ11 (telefoon).
LAN Afkorting van Local Area Network. Met LAN wordt uw netwerk thuis of op het werk bedoeld. Het begrip staat tegenover WAN
LAN-Party Bijeenkomst van gamers, spelletjesfanaten, die tegen elkaar computerspelletjes spelen via het netwerk
Linesharing Techniek waarbij men met behulp van een splitter twee signalen - namelijk spraak en ADSL - op een telefoonlijn zet. Door linesharing toe te passen hoeft er bij ADSL geen aparte telefoonlijn aangelegd te worden. Bij SDSL (een andere techniek) moet dit wel.
Link Engels voor verbinding
Linux Een besturingssysteem
Lurker To lurk is engels voor sluimeren
Mac Afkorting van MacIntosh, een type computers van het merk Apple. Apple MacIntosh computers moet u liever niet PC noemen
Mac OS Het besturingssysteem van Macintosh computers. Mac
MAC-adres MAC is hier de afkorting van Media Access Control. Het MAC-adres is het unieke nummer dat elke netwerk-component (bijvoorbeeld een netwerkkaart) dient te hebben. Aan de hand van het MAC-adres kan een netwerk beveiligd worden (bijvoorbeeld door alleen specifieke MAC-adressen toe te laten op het netwerk). Een MAC-adres bestaat altijd uit 6x2 tekens, gescheiden door een dubbele punt. Bijvoorbeeld: 00:A0:E3:D6:FF:65
Mailbox Ander woord voor popbox.Een mailbox is een bestand op een mailserver, waarin de e-mail wordt opgeslagen totdat de abonnee de mail ophaalt. In een mailbox kan de mail zitten voor verschillende e-mailadressen: aliassen voor dezelfde mailbox
Mailinglist Een lijst van e-mailadressen die gebruikt wordt voor het makkelijk aanschrijven van een grote groep. Het systeem houdt in, dat de afzender 1 e-mail stuurt naar de lijst, en dat de lijst zelf zorgt dat de e-mail wordt doorgestuurd naar alle e-mailadressen die op de lijst staan. Het voordeel is dat dit een efficiente vorm van mail versturen is. Mailinglists bieden meestal ook een manier om de lijst te beheren: eenvoudig adressen toevoegen of verwijderen, al of niet door de geadresseerde zelf.
Mailserver Computer die speciaal is ingericht om mail te ontvangen en/of te verzenden. Er zijn meerdere typen mailservers, waarvan SMTP en POP de bekendste zijn: de eerste zorgt voor het verzenden van de e-mail. Op de tweede wordt binnenkomende e-mail opgeslagen totdat de geadresseerde de mail daar van af komt halen. De meeste internetgebruikers hebben geen eigen mailserver, maar maken gebruik van een mailserver van hun provider.
Malware Een verzamelnaam voor allerlei software met minder goede bedoelingen, waaronder virussen, wormen, spyware, ransomware.
Map Ander woord voor directory
Megabit/megabyte Samenvoeging van twee begrippen: mega en bit/byte Voor bit/byte zij u verwezen naar de betreffende omschrijving. Het begrip mega komt van het griekse woord voor miljoen
Meldpunt Er zijn natuurlijk veel meldpunten in de wereld, maar wanneer in Nederland op internet gesproken wordt over het meldpunt, dan bedoelt men het meldpunt voor kinderporno, www.meldpunt.org. Naast dit speciale meldpunt, hebben vrijwel alle providers een adres waar u terecht kunt met meldingen over misbruik van internet, ook wel abuse genoemd. Dit adres is vrijwel altijd abuse@provider. Bij Kliksafe dus: abuse@kliksafe.nl
Messenger De term Messenger is eigenlijk een verzamelnaam voor chatprogramma
MMS De afkorting van Multimedia Messaging Service. Met het MMS protocol kunnen multimedia berichten worden verstuurd. Het wordt onder meer gebruikt om (net zoals dat met SMS gebeurt) berichten te sturen van een mobiele telefoon naar een mobiele telefoon, of naar een e-mailadres, maar dan kunnen naast de tekst ook plaatjes, geluid of een videobestand worden toegevoegd.
Modem Afkorting van Modulator Demodulator. Oorspronkelijk is een modem een apparaat dat de digitale signalen van de PC omzet in een analoog signaal (geluid) voor verzending over de gewone telefoonlijn. Met ISDN, de digitale variant op telefoneren, hoefde het signaal al niet meer te worden omgezet naar analoog. Toch wordt nog wel eens het begrip ISDN-modem
Mozilla Mozilla is een groep programmeurs die Open Source software schrijft, met name een browser (Firefox) en een e-mailclient (Thunderbird). Meer informatie over dit project vindt u op de website www.mozilla.org.
MP3 Een bestandsformaat voor geluidsbestanden. MP3 combineert een hoge geluidskwaliteit met een kleine omvang van bestanden. Het is mogelijk om HIFI geluid in een MP3 bestand te krijgen. De kwaliteit van het geluid hangt af van de bitrate waarmee is opgenomen. In het algemeen beschouwt men 192 kilobit als het minimum voor goede geluidskwaliteit.
MSN Afkorting van Microsoft Network. Sinds Microsoft haar chatprogramma MSN Messenger uit heeft gebracht, is MSN synoniem geworden voor dit programma. Via MSN kunt u gemakkelijk direct contact onderhouden met andere MSN-gebruikers. Het gaat eigenlijk om een vorm van instant e-mail: de berichten die u verzendt, verschijnen onmiddellijk op het scherm van uw chat-partner
MSN-nummer MSN staat in deze context voor: Multiple Subscriber Numbers. Het gaat hier om extra telefoonnummers, die meegeleverd worden bij een ISDN telefoonabonnement en onder een hoofdnummer vallen. KPN levert bij een ISDN telefoonabonnement naast het hoofdnummer 1 of meer extra nummers - de MSN-nummers. Deze nummers kunnen worden toegekend in een telefooncentrale aan extra apparatuur, zoals bijvoorbeeld een fax.
MTU Afkorting van Maximum Transmission Unit. Wanneer u gegevens verzendt via een netwerk, zorgt het TCP/IP protocol er voor dat deze gegevens worden opgesplitst in kleine pakketjes. Deze pakketjes hebben een maximale grootte, die met het begrip MTU-waarde wordt omgeschreven. De gangbare MTU-waarde op een netwerk is 1500 bytes. Vanwege ons filter adviseert Kliksafe dit in te stellen op 1452 bytes.
Multi-PC modem Een multi-PC modem is een modem met minimaal een ethernet-ingang, die in staat is om meerdere PC
Multiposten Het plaatsen van een nieuwsbericht in een nieuwsgroep noemt men posten
MX-record Onderdeel van de DNS gegevens van een domein. In het MX-record wordt aangegeven, naar welke mailserver de e-mail moet worden gestuurd die aan dat domein wordt gericht.
MySQL MySQL is het database systeem dat op Linux servers wordt gebruikt, in combinatie met de scripttaal PHP. SQL is de afkorting van Structured Query Language. Letterlijk vertaald: gestructureerde vraag taal. De vraag waar het hier om gaat, is een vraag aan een database, om gegevens. De vraag kan bijvoorbeeld zijn: geef alle woorden uit de database die met een M beginnen. Exact deze vraag wordt gesteld wanneer u bovenaan deze pagina op de M klikt!
NAT Afkorting van 'Network Address Translation'. Dit is een functie van routers die staan op de grens tussen het internet en een LAN. Aan de internetkant heeft de router een (publiek) IP-adres dat van buitenaf te zien is. De router regelt nu, dat verzoeken van een machine op het LAN naar buiten gaan, en dat de antwoorden op de verzoeken bij de juiste PC op het LAN terecht komen. Op deze manier kan elke machine op internet worden aangesloten, terwijl er aan de buitenzijde toch maar 1 IP-adres nodig is.
NetBEUI Afkorting van NetBios Extended User Interface. Het is een oud netwerk protocol van IBM. Dit protocol is erg geschikt voor kleine netwerken, maar een nadeel is, dat je met dit protocol niet buiten het eigen netwerk kan komen: er kan dus niet gerouteerd worden. Tegenwoordig wordt daarom vooral TCP/IP gebruikt.
Netiquette Een samentrekking van twee woorden: internet (of netwerk) en etiquette. Het gaat hier om een verzameling (vaak ongeschreven) regels hoe men zich op internet dient te gedragen. Het betreft vooral regels voor het gebruik van nieuwsgroepen en e-mail, omdat men daarin zeer direct met anderen communiceert. Een goed overzicht vindt u op de site van Surfkit.nl.
Netmask(er) Een netmask is een IP-nummer, dat nodig is om een netwerk aan te geven. Het kan het beste worden uitgelegd aan de hand van twee voorbeelden: Wanneer u een netwerk maakt met IP-nummer 10.0.0.0 en netmask 255.255.255.0 zijn de IP-nummers 10.0.0.0 t/m .255 beschikbaar (256 IP-nummers). Netto kunt u 254 PC
Netwerk Een groep computers die bij elkaar horen doordat ze fysiek aan elkaar zijn verbonden en middels een protocol met elkaar kunnen communiceren.
Netwerkkaart Een onderdeel van computerapparatuur, dat de computer geschikt maakt om deze te verbinden aan andere computers. Netwerkkaarten kunnen los gekocht worden, maar de meeste nieuwe PC
Newbie Engelse benaming voor nieuweling. De term is enigszins laatdunkend bedoeld: als iemand die nog geen verstand van zaken heeft. Maar u kunt ook zichzelf newbie noemen en u daarmee direct verontschuldigen voor een eventuele domme vraag, bijvoorbeeld in een nieuwsgroep.
NIC Network Interface Card. Engelse afkorting voor netwerkkaart
Nieuwsgroepen Nieuwsgroepen zijn per onderwerp/thema ingedeelde groepen op een nieuwsserver - Usenet
NOC Afkorting van Network Operating Centre. Deze term wordt vaak gebruikt voor het technisch beheercentrum van een internetprovider of telefoonmaatschappij.
Novell Novell is een fabrikant, van onder meer het netwerk-besturingssysteem Netware.
NT-1 kastje Onderdeel van de apparatuur behorend bij ISDN telefonie. De binnenkomende lijn wordt aangesloten aan het NT1-kastje Aan het kastje kan digitale telefoonapparatuur worden aangesloten, of een telefooncentrale. De oudere versies (S1-3) van het NT-1 kastje werken niet altijd goed in combinatie met ADSL maar u kunt deze omruilen bij KPN Wanneer u ADSL wilt gebruiken op een ISDN-lijn, moet de splitter worden gemonteerd voor het NT-1 kastje (gerekend vanaf het punt waar de lijn uw pand binnenkomt).
NTP Afkorting van Network Time Protocol NTP wordt gebruikt om de tijd van een computer gelijk te zetten aan die van een NTP-server. De NTP-server synchroniseert met een atoomklok, dus loopt altijd exact gelijk. Er zijn programma
ODBC Afkorting van Open Database Connectivity Een door Microsoft ontwikkelde methode om toegang te krijgen tot een database op een (Windows-)server. Met ODBC kan de database zelf uit verschillende typen bestaan, bijvoorbeeld een Access database of een Excelblad. ODBC zorgt er voor dat de (in SQL gestelde) vraag aan de database op de juiste manier wordt vertaald, zodat de gegevens uitgelezen kunnen worden.
OEM Afkorting van Original Equipment Manufacturer. U komt deze afkorting tegen bij zowel software als hardware (er wordt dan gesproken van OEM-versies). Het gaat hier om producten van een fabrikant die eigenlijk zijn bedoeld voor een hardware leverancier, meestal een computerfabrikant. De OEM-versie van apparatuur of software is in het algemeen identiek aan de normale versie, alleen ontbreken extra's zoals een mooie verpakking, kabels, etc. waardoor het een stuk goedkoper wordt.
Online Engels woord waar geen goede nederlandse vertaling voor bestaat, maar waarmee wordt bedoeld dat u (bijvoorbeeld met uw PC) verbonden bent aan een netwerk, bijvoorbeeld internet.
Open relay Een open relay is een mailserver die door een onjuiste configuratie e-mail accepteert van buitenaf om deze mail vervolgens door te sturen naar e-mailadressen buiten uw eigen domein De mail die zo wordt doorgestuurd is vaak spam en wanneer uw mailserver deze verstuurt kan uw IP-adres op een blacklist terecht komen. Een goed geconfigureerde mailserver zal alleen maar mail accepteren die gericht is aan uw domein en alleen mail naar buiten sturen die afkomstig is van uw eigen netwerk
Open Source Engels voor open bron. Als u een computerprogramma koopt, kunt u de broncode niet lezen, deze is gecomplileerd. Open Source software zijn programma
Opera Een Noorse browser
OS Engelse afkorting van Operating System, in goed Nederlands besturingssysteem.
OS X De tiende versie van het besturingssysteem van Apple Macintosh, de makers van de MAC computers. Het is gebaseerd op Unix en zeer krachtig. Oudere versies van dit besturingssysteem worden niet met de Romeinse tien aangeduid, maar heten gewoon OS 8 of OS 9.
Outlook Het bekende e-mailprogramma van Microsoft Outlook is de uitgebreide versie met naast e-mail ook een uitgebreid adresboek en een agenda. Dit programma is onderdeel van Microsoft Office (betaalde software).
Outlook Express Outlook Express is de kleine broer van Outlook en wordt meegeleverd met Windows tot en met XP. Vanaf Windows Vista heet het Windows Mail. Dit programma is gericht op e-mail, maar kan ook gebruikt worden voor het lezen en schrijven in nieuwsgroepen Alternatieven voor dit programma zijn onder andere Eudora en Mozilla Thunderbird.
Overhead Overhead in verband met internet heeft te maken met het ATM en TCP/IP protocol De datapakketjes die worden getransporteerd hebben naast de feitelijke gegevens extra informatie aan boord over ondermeer de afkomst en bestemming. Zonder deze gegevens kan de data niet verzonden worden. Door de overhead is de totale omvang van de datapakketjes groter dan het uiteindelijke resultaat, het aangekomen bestand. Het verschil kan wel oplopen tot meer dan 10%.
P2P Afkoring van peer to peer
PAP Afkorting van Password Authentication Protocol Dit protocol zorgt voor de controle op gebruikersnaam en wachtwoord bij het contact maken met een netwerk. Er vindt bij dit protocol geen versleuteling plaats van de gegevens, in tegenstelling tot CHAP.
Patch Engels woord voor lapje. In de IT-wereld wordt onder patch een aanvulling verstaan voor bestaande software die een geconstateerde fout moet verhelpen. Letterlijk dus eigenlijk een verstel-lapje om een gat te dichten. Voor Windows worden met grote regelmaat patches uitgebracht. Het is daarom raadzaam regelmatig de optie Windows Update te gebruiken.
PC Afkorting van Personal Computer. Het geboortejaar van de PC stelt men op 1977, het jaar waarin IBM de eerste PC uitbracht. Deze machine had een snelheid van 4,77 Mhz. De eerste PC
PCI Afkorting van Peripheral Component Interconnect. Systeem waarmee insteekkaarten verbonden worden met het moederbord in de PC U moet hierbij vooral denken aan netwerkkaarten, geluidskaarten etc.
PCMCIA Afkorting van Personal Computer Memory Card Interface Association Een standaard voor insteekkaarten, veel gebruikt voor laptops.
Peer to peer Op internet wordt hiermee een netwerk van computers bedoeld, waarmee gegevens worden uitgewisseld. Bij dit netwerk kunnen alle deelnemers naar en van elkaar verzenden en ontvangen. Peer to peer netwerken worden vooral gebruikt voor de uitwisseling van muziek, maar ook films en software gaan zo van hand tot hand. Bekende uitwisselnetwerken zijn Kazaa, Emule en Bittorent.
Performance Letterlijke betekenis: prestaties. Vaak gaat het dan om de snelheid van de verbinding. Deze is van meerdere factoren afhankelijk en daarom ook moeilijk objectief te meten.
Perl Een scripttaal die veel gebruikt wordt voor kleine programma
PGP De afkorting van Pretty Good Privacy. PGP wordt gebruikt om gegevens die via e-mail verstuurd worden tussen computers te coderen, zodat alleen de ontvanger de e-mail kan lezen. Hiertoe wordt gebruik gemaakt van twee sleutels. PGP moet apart worden geinstalleerd, als plugin voor de e-mailclient Meer informatie over PGP vindt u op www.pgp.com.
Phishing Methode van oplichters om via e-mail persoonlijke gegevens te pakken te krijgen van internetgebruikers. Het gaat hier om wachtwoorden of zelfs om creditcard gegevens. De oplichters gebruiken e-mail die sterk lijkt op die van een officiele instantie, bijvoorbeeld de bank. Soms maken ze ook de site van de instantie na. Vuistregel: verstuur geen persoonlijke gegevens en zeker geen wachtwoorden etc. via internet, tenzij u heel zeker weet dat u op de juiste plek bent!
PHP Oorspronkelijk de afkorting van Personal Homepage Tool. Scripttaal ontwikkeld voor eigen gebruik door Rasmus Lerdorf. De taal bleek zo krachtig en handig dat men hem massaal is gaan gebruiken. Het is een taal waarvan
Ping Standaardprogramma op de meeste computers, waarmee gecontroleerd kan worden of een andere machine op het netwerk online is. De opdracht moet worden gegeven aan de opdrachtprompt in de vorm: ping [ip-nummer andere machine] Wanneer de andere machine online is (en niet ingesteld om ping te negeren!) zal deze antwoorden. Wanneer de machine niet online is of de ping negeert, krijgt u time-out meldingen.
Plugin Een toevoeging aan een bestaand programma om de functionaliteit te vergroten. Plugins zijn vaak apart te downloaden op de website van de maker van het oorspronkelijke programma.
Poort Een computer heeft ruim 65000 poorten. Dit zijn geen fysieke, zichtbare aansluitingen, maar softwarematige openingen waar data kan worden opgevangen. De poorten zijn genummerd en sommige poorten, met name die onder de 1000, zijn gereserveerd voor speciale doeleinden. Zo wordt poort 25 bijvoorbeeld gebruikt voor e-mail, gaan HTML pagina
Poortscan Het zoeken naar een open staande poort op een andere computer. Poortscans worden vaak uitgevoerd door een wormvirus dat zelf door een openstaande poort op een PC terecht is gekomen en vervolgens op zoek gaat naar andere computers om deze vervolgens ook te besmetten. Poortscans kunnen ook worden uitgevoerd door een computer programma, bijvoorbeeld door een systeembeheerder die wil controleren of de PC wel goed beveiligd is.
POP3 Afkorting van Post Office Protocol, versie 3. POP3 wordt gebruikt als protocol voor het ophalen van e-mail. Een e-mailclient als bijvoorbeeld Outlook maakt gebruik van dit protocol: de e-mailclient meldt zich bij poort 110 van een POP-server om e-mail op te halen.
Popbox Bestand op een POP-server waarin de e-mail wordt opgeslagen totdat de geadresseerde de e-mail komt ophalen. De naam van de popbox is wat in e-mailclients de accountnaam wordt genoemd. In een popbox kan de mail voor meer dan 1 e-mailadres
Popunder Pagina op een website, die zich opent zonder dat u op een link hebt geklikt. Het nieuwe venster opent zich onder venster dat u op dat moment aan het bekijken bent. Pas wanneer u de pagina sluit, ontdekt u dat er nog iets onder zit. Dit wordt vaak gebruikt voor reclamedoeleinden. Men ervaart dit als hinderlijk, zij het minder irritant dan de popup
Popup Pagina op een website, die zich opent zonder dat u op een link hebt geklikt. Het nieuwe venster opent zich bovenop het venster dat u op dat moment aan het bekijken bent. Dit wordt vaak gebruikt voor reclamedoeleinden en wekt zeer veel irritatie bij de bezoekers van de site. Dit is dan ook de reden dat een popup-killer in veel browsers tot de standaard uitrusting is gaan behoren. Een variant op de popup is de popunder
Popup-killer Plugin voor de browser die in staat is om popup schermen te sluiten voordat ze goed en wel geopend zijn. Veel browsers hebben dit tegenwoordig standaard, bijvoorbeeld Opera en Mozilla Firefox. U kunt echter ook een apart programma installeren wanneer uw browser geen popup-killer heeft.
Portal Website waarin een groot aantal links zijn opgenomen, gerangschikt naar een of meer thema
Porteren Porteren betekent dat uw telefoonnummer wordt overgedragen aan een andere Telco. In de praktijk gaat het meestal om een overdracht van KPN naar een andere partij. Het kan echter ook gaan om de overdracht van mobiele nummers, bijvoorbeeld van Vodaphone naar Orange. Bij VoIP heeft porteren van uw telefoonnummer tot gevolg dat ook de binnenkomende gesprekken via de ADSL-verbinding lopen en niet alleen de uitgaande gesprekken.
Posten Het plaatsen van een bericht op Usenet of in een forum.
POTS Afkorting van Plain Old Telephone Service. Het is wat in de wandelgangen ook analoge telefonie wordt genoemd
PPP Afkorting van Point to Point Protocol. Met het PPP Protocol kan een verbinding worden opgezet via TCP/IP. In de praktijk gaat het om het maken van een verbinding tussen een computer en een netwerk met gebruikmaking van een gebruikersnaam en wachtwoord.
PPPoA Afkorting van Point to Point Protocol over ATM Protocol voor het opzetten van een verbinding via ATM. Dit type verbinding wordt onder andere gebruikt bij ADSL.
PPPoE Afkorting van Point to Point Protocol over Ethernet. Protocol voor het opzetten van een verbinding via een Ethernetverbinding.
PPTP Afkorting van Point to Point Tunneling Protocol Protocol voor het opzetten van een verbinding tussen een computer (of een netwerk) en een ander netwerk via een VPN tunnel
Prompt Aanduiding op een computerscherm dat de computer wacht op invoer (een getypte opdracht). Met de komst van de grafische user interface
Protocol Afspraken die zijn gemaakt tussen fabrikanten van hard- en software over de manier waarop verschillende computerapparatuur met elkaar moet communiceren Voor elk type communicatie is een protocol nodig. Voorbeelden zijn naast het internetprotocol TCP/IP bijvoorbeeld SMTP voor het verzenden van e-mail en POP3 voor het ophalen van e-mail
Provider Engels voor aanbieder
Proxy Engels voor volmacht. Op internet is een proxy een server of een programma dat als een tussenstation fungeert. Aan de ene kant maakt uw computer contact met de proxy. Aan de andere kant maakt de proxy, op uw verzoek, contact met de rest van internet. Een proxy kan gebruikt worden als vorm van beveiliging of als een manier om uw computer sneller van gegevens te voorzien door veelgevraagde gegevens lokaal te bewaren (caching proxy).
PS/2 Benaming voor een type aansluiting aan de PC
PSTN Afkorting van Public Switched Telephone Network Hiermee wordt het klassieke analoge telefoonnetwerk bedoeld. Via het PSTN netwerk kan
QoS Afkorting van Quality of Service Met behulp van QoS kan men aangeven dat bepaalde typen dataverkeer voorrang moeten krijgen op andere typen. QoS gebruikt men bijvoorbeeld voor telefonie via VoiP
Quattrovox Telefooncentrale voor een ISDN aansluiting. De Quattrovox wordt aangesloten op het NT-1 kastje, waarna aan de Quattrovox vier (analoge) telefoons kunnen worden aangesloten.
Query Engels voor verzoek. In de IT gaat het om vragen aan databases, bijvoorbeeld: toon alle woorden die beginnen met een Q (dat is de query die naar de database wordt gestuurd wanneer u op de Q bovenaan deze pagina klikt).
Queue Engels voor wachtrij. De term wordt onder andere gebruikt om een aantal e-mails aan te geven die op een mailserver staan te wachten om verzonden te worden.
Quicktime Software van Apple waarmee videobestanden kunnen worden afgespeeld. U vindt deze software op www.quicktime.com.
Radius Engelse afkorting van Remote Access Dial-In User Service. Het betreft hier een protocol voor de afhandeling van controle van gebruikersnamen en wachtwoorden en het meten van hoeveelheden dataverkeer over PPP verbindingen.
RAID Afkorting van Redundant Array of Independend Drives. Verzamelnaam voor een aantal systemen waarbij meerdere harde schijven in een computer een backupvoorziening vormen voor wanneer een schijf defect raakt. Er zijn verschillende typen RAID, aangeduid met de cijfers 0 tot en met 5.
Ransomware Een vorm van malware waarbij losgeld wordt gevraagd aan de eigenaar van het besmette systeem om het systeem in oude staat te herstellen. Sommige ransomware versleutelt bestanden, die alleen tegen betaling weer vrij worden gegeven. [ransom (Eng): losgeld]
Realplayer Software van Real, waarmee audio en videobestanden kunnen worden afgespeeld. U vindt deze software op www.real.com.
Redundant Term die aangeeft dat een systeem op onderdeel is voorzien van een backupvoorziening, die in geval van een storing de taak van het defecte onderdeel kan overnemen. Het bekendst is wel het RAID systeem, waarbij meerdere harde schijven in een computer zitten. Maar ook netwerken kunnen redundant worden uitgevoerd, zodat in geval van een storing in een router of een kabelbreuk geen uitval van diensten optreedt.
Resolutie Een maat voor het aantal beeldpunten op uw beeldscherm. Hoe meer beeldpunten, hoe beter/scherper het beeld kan zijn. Veel gebruikte resoluties zijn 1024x768 of 1280x1024 beeldpunten.
RFC Afkorting voor Request For Comment In een RFC wordt omgeschreven hoe men op internet bepaalde technische zaken wil afhandelen. Aangezien internet geen eigenaar heeft, is het wel zo handig dat alle netwerken die aan internet koppelen zich aan deze afspraken houden. Een overzicht van RFC
Rich text Rich Text is een bestandsformaat voor teksten, met enige extra opmaak zoals vet of schuingedrukt. De extensie van het bestand is .RTF Rich Text kan door vrijwel alle tekstverwerkers worden ingelezen.
RIP Afkorting van Routing Information Protocol Dit protocol wordt gebruikt door routers om onderling informatie uit te wisselen over routes naar andere netwerken.
RJ11 Type connector zoals die wordt gebruikt voor telefoonaansluitingen. Bij gewone telefoonlijnen worden alleen de middelste twee aansluitingen gebruikt. Om een connector aan een (liefst platte) kabel te monteren hebt u speciaal gereedschap nodig: een krimptang.
RJ45 Type connector zoals die wordt gebruikt voor ethernet aansluitingen. De connector heeft 8 aansluitingen, waarvan er bij ethernet 4 worden gebruikt. Om een connector aan een kabel te monteren hebt u speciaal gereedschap nodig: een krimptang.
Robot Op internet wordt met een robot meestal een programma bedoeld dat voor zoekmachines websites onderzoekt en indexeert en zonodig toevoegt aan de zoekmachine.
Router Een netwerkapparaat dat twee netwerken aan elkaar verbindt en in staat is om gegevens van het ene netwerk naar het andere netwerk te sturen. Feitelijk is dat de manier waarop internet is opgebouwd. Er is verwarring over de uitspraak van het woord. Is het nu roeter of rauter. In Amerikaans engels is het rauter, in Engels engels roeter. In het Amerikaans engels bestaat ook het woord rooter, uitgesproken als roeter: een stuk tuingereedschap. In Australie is het woord uitgesproken als roeter zelfs schuttingtaal - gebruik daar dus altijd rauter.
RSS Afkorting van Really Simple Syndication. Doormiddel van RSS wordt informatie van een bepaalde site op uw eigen site of op uw eigen desktop ter beschikking gesteld. Zo bieden sommige kranten hun koppen ter publicatie aan, zodat met een klik op de kop direct naar de krantensite kan worden gesprongen. Om RSS te gebruiken op de eigen PC is een speciaal programma, een RSS-reader nodig.
RTFM Niet zo nette Engelse afkorting voor Read The F*king Manual (Lees de .... handleiding). Deze afkorting kunt u met name op fora naar het hoofd geslingerd krijgen, wanneer u een vraag stelt waarvan het antwoord makkelijk in de handleiding (van het programma of het apparaat) terug te vinden is.
Script Stukje programmacode, geschreven in een (niet te moeilijke) programmeertaal (scripttaal). Scripts worden vaak gebruikt in combinatie met HTML in websites en bieden vaak extra functionaliteit. Veel gebruikte scripttalen zijn ASP, PHP, Ajax, Javascript en Perl.
Scriptkiddy Een scriptkiddy is een cracker die niet eens in staat is om zelf een lek te ontdekken maar gebruik maakt van andermans scripts om bestaande (bekende) lekken uit te buiten. De term kiddy verwijst naar de vaak jonge leeftijd van deze crackers...
SDSL Afkorting van Symmetric Digital Subscriber Line. Bij SDSL is de bandbreedte zowel bij upload als download gelijk, bijvoorbeeld 1Mbit/1Mbit Let op: SDSL is geen symmetrische vorm van ADSL Het gaat hier om een andere techniek: bij SDSL kan er bijvoorbeeld geen telefonie op dezelfde lijn
Server Computer die een specifieke dienst levert op een netwerk. Er zijn verschillende soorten servers, naar gelang waarvoor ze zijn ingericht (welke software er op is geinstalleerd). Denk aan: mailservers, webservers, proxyservers etc.
Shareware Distributievorm van software, waarbij de betreffende programma
SHTML Afkorting van Server parsed HTML. SHTML bevat code, die eerst door de webserver wordt uitgevoerd en dan pas naar de browser van de bezoeker wordt gestuurd. Deze code kan bijvoorbeeld een include
SIP Afkorting van Session Initiation Protocol SIP is een protocol dat gebruikt wordt bij internettelefonie - VOIP - en zorgt dat de spraak wordt omgezet in IP pakketjes die via internetverbindingen kunnen worden verstuurd.
Smiley Een klein ASCII tekeningetje waarmee eenvoudig emoties kunnen worden uitgedrukt in een tekstbericht. Het tekeningetje stelt meestal een gezichtje voor dat een bepaalde uitdrukking heeft. Om het goed te zien, moet u uw hoofd op uw linkerschouder leggen. De eigenlijke smileys worden tegenwoordig ook vaak als plaatje getoond, bijvoorbeeld in MSN Messenger.
SMTP Afkorting van Simple Mail Transfer Protocol Met dit protocol wordt geregeld hoe e-mail berichten tussen twee computers worden getransporteerd.
Snailmail Letterlijk: slakkenpost. Spottende benaming voor de ouderwetse post per brief, die er minimaal een dag over doet om bij de ontvanger te komen. In vergelijking met e-mail is dat een slakkengangetje.
Sniffen Het aftappen van informatie die over een dataverbinding wordt verstuurd. Veel gegevens worden in ASCII verstuurd, dus zijn eenvoudig uit te lezen. Het is daarom raadzaam vertrouwelijke gegevens versleuteld te verzenden. Deze versleuteling wordt op websites gebruikt in de vorm van SSL en bij draadloze verbindingen zijn WEP en WPA de gehanteerde systemen. Om te kunnen sniffen op een gewone internetverbinding, moet degene die dit wil wel toegang hebben tot tussenliggende schakels zoals bijvoorbeeld een router - bij draadloze verbindingen is dat uiteraard een stuk eenvoudiger!
Software Verzamelnaam voor alle programma
Spam Spam is een grote hoeveelheid e-mailberichten, die wordt verstuurd naar e-mailadressen van mensen die er niet voor hebben gekozen om deze mail te ontvangen.
Spider Programma van zoekmachines dat websites onderzoekt en indexeert en zonodig toevoegt aan de zoekmachine.
SPIM Afkorting voor Spam over Instant Messaging. Instant Messaging (IM) is vooral bekend door ICQ en MSN. Het biedt mensen naast een op een communicatie ook de mogelijkheid aan grote groepen gebruikers (reclame)boodschappen te zenden. De IM programma's bieden als regel wel mogelijkheden om dit buiten de deur te houden, bijvoorbeeld door alleen berichten te accepteren van degenen die op de lijst staan van bekende contacten.
SPIT Afkorting van Spam over Internet Telephony. Fenomeen, dat ongewenste reclameboodschappen binnenkomen via Internettelefonie (ook wel VoIP genoemd). VoIP gebruikt internet-protocollen, waardoor vrij eenvoudig grote aantallen mensen bereikt kunnen worden, gelijk aan bijvoorbeeld de werkwijze van e-mail
Splitter Electronisch apparaat dat gebruikt wordt om - in de wijkcentrale
Spoofing Engels voor voor de gek houden. De term spoofing wordt vaak gebruikt voor een vorm van abuse (misbruik) van internet, waarbij degene die het toepast probeert zijn ware identiteit te maskeren. Er zijn ook legale toepassingen van spoofing, bijvoorbeeld MAC-adres spoofing, waarbij een ander MAC-adres wordt opgegeven in de router, dan het apparaat eigenlijk heeft.
Spyware Programma
SQL SQL is de afkorting van Structured Query Language. Letterlijk vertaald: gestructureerde vraag taal. De vraag waar het hier om gaat, is een vraag aan een database, om gegevens. De vraag kan bijvoorbeeld zijn: geef alle woorden uit de database die met een S beginnen. Exact deze vraag wordt gesteld wanneer u bovenaan deze pagina op de S klikt!
SSL Afkorting van Secure Socket Layer. Deze techniek - een vinding van Netscape
SSL-certificaat Registratie van een domeinnaam bij een controlerende instantie voor het toepassen van SSL. Om SSL te kunnen gebruiken dient de houder van een domeinnaam die domeinnaam te laten registreren bij een instantie die SSL-certificaten uitgeeft. Instanties die zich hiermee bezighouden zijn bijvoorbeeld Verisign of Thawte.
STM-1 Afkorting van Synchronous Transport Module level 1. Europese aanduiding voor verbindingen met een bandbreedte van 155 Mbit
Straightkabel De ethernetkabels waarmee computers met elkaar kunnen worden verbonden, bestaan in twee soorten: straight en cross. De benaming slaat op de manier waarop de 8 draadjes in de kabel aan weerszijden zijn aangesloten. Bij een straightkabel worden de 8 draden een op een aan weerszijden aangesloten. Als u de 2 uiteinden naast elkaar houdt en bekijkt, ziet u twee maal dezelfde kleurvolgorde. Dit type kabel wordt gebruikt in netwerken, waar computers via een switch of hub aanelkaar worden verbonden. Als per ongeluk het verkeerde type kabel wordt gebruikt is dat geen ramp, alleen zal de verbinding niet werken
Streaming audio Term waarmee wordt aangegeven dat een geluidsbestand vanaf een server wordt uitgezonden en direct door een client wordt afgespeeld, dus v
Subdomein Afgezonderd gedeelte behorend bij een domeinnaam. De naam van het subdomein gaat vooraf aan de domeinnaam, bijvoorbeeld: proxy.kliksafe.nl. Ook www is een subdomein: dat deel van het domein dat gebruikt wordt voor de website.
Subnet Aanduiding voor een groep IP-adressen dat als een apart netwerk is te benaderen.
Surfen Het met behulp van een browser van de ene website overspringen naar de ander, via een hyperlink. Vooral beginnende internetters zijn hier veel tijd mee kwijt. Het schijnt dat men in de loop van de tijd minder gaat surfen maar meer doelgericht gaat zoeken
Switch Een netwerkapparaat waaraan men meerdere computers kan koppelen. Een switch lijkt uiterlijk erg op een hub maar het verschil is dat een switch weet
T1 Amerikaanse aanduiding van een datalijn met een bandbreedte van 1,5 Mbit.
T3 Amerikaanse aanduiding van een datalijn met een bandbreedte van 45 Mbit.
Tag Engels voor markering. Tags wordt onder meer gebruikt in de opmaaktaal HTML waar ze bijvoorbeeld aangeven of een stukje tekst vet of cursief moet zijn en een link kunnen maken. Voorbeelden van tags zijn: <b> <i> <body>
TCP/IP Afkorting van Transmission Control Protocol / Internet Protocol. Combinatie van twee protocollen die het samen mogelijk maken gegevens te versturen over een netwerk
Thread Engels voor draad
Trace Engels voor spoor
Trojan Verkorte term voor Trojan Horse ofwel: Trojaans Paard. De term wordt gebruikt voor een gevaarlijk eigenschap van een virus of een wormvirus - software die zich (vermomd als onschuldige software) op computers installeert en een zogenaamde backdoor voor een cracker openzet. De backdoor is een poort die de cracker kan gebruiken om het systeem binnen te komen of opdrachten te geven aan het programma dat op die poort luistert.
Troll Verkorting van het engelse woord trolling
TTL Afkorting van de engels term Time To Live. TTL is een technische term die wordt gebruikt om de levensduur van bepaalde data aan te geven. Bij het ping commando ziet u bijvoorbeeld TTL staan, wat aangeeft hoelang ping maximaal wacht op een antwoord van de tegenpartij. Ook in DNS wordt een TTL waarde meegegeven, waarmee aan andere nameservers wordt verteld hoelang de gegevens maximaal bewaard mogen worden (bijvoorbeeld 24 uur).
Tunnel Met een tunnel kan een netwerkverbinding tussen twee punten worden opgezet, waarbij (wanneer een trace wordt uitgevoerd tussen de twee punten) de fysiek tussenliggende stations niet getoond worden. Tunnels worden bijvoorbeeld gebruikt om twee netwerken (bijvoorbeeld bedrijfsvestigingen) via internet aan elkaar te koppelen. Zie ook VPN
Tweaken Engelse term, die zoiets betekent als afstellen
UDP User Datagram Protocol. Een protocol dat op internet gebruikt wordt naast TCP, waar het niet zo van belang is dat de ontvangen data 100% gelijk is aan de verzonden data. U moet hier vooral denken aan geluid (streaming audio). U kunt de term tegenkomen wanneer u een ADSL-router configureert.
UMTS Afkorting van Universal Mobile Telephone System. Systeem voor mobiele telefonie, waarmee door de hoge snelheid van het netwerk ook goed beelden kunnen worden verzonden.
Underscore Symbool op het toetsenbord: _ Het symbool wordt in bestandsnamen soms gebruikt in plaats van een spatie. In e-mail kan het worden gebruikt om een zin te benadrukken (in plaats van vet of cursief) en dat gaat dan _op deze manier_.
Unix Besturingssysteem voor computers dat in het begin van de jaren 70 werd bedacht. Het systeem is speciaal geschikt voor computers waar veel mensen tegelijk aan werken. Unix en de later gemaakte varianten zoals bijvoorbeeld Linux worden vaak gebruikt op servers op internet vanwege de stabiliteit en de goede beveiligingsmogelijkheden.
Update Term voor een verbeterde versie van een product. De termen update en upgrade worden vaak doorelkaar gebruikt, maar dit is eigenlijk niet terecht. Bij een update gaat het om een relatief klein verschil met de voorgaande versie, bijvoorbeeld een bugfix. Vaak hoeft men bij updates van bijvoorbeeld een programma niet te betalen. Bij een upgrade is sprake van een geheel nieuwe versie, vaak met extra mogelijkheden. Hiervoor moet vaak wel betaald worden.
Upgrade Term voor een verbeterde versie van een product. De termen update en upgrade worden vaak doorelkaar gebruikt, maar dit is eigenlijk niet terecht. Bij een upgrade gaat het om een geheel nieuwe versie, vaak met extra mogelijkheden. Er moet meestal betaald worden voor een upgrade, in tegenstelling tot de update waar de nieuwe elementen geringer zijn en er vaak sprake is van een bugfix.
Uploaden Het kopieren van een bestand vanaf uw eigen computer naar een andere computer. En het tegenovergestelde van downloaden
UPNP Afkorting van het engelse Universal Plug and Play. Het is een techniek die het idee van Plug and Play, zoals dat in computers voorkomt (het eenvoudig kunnen toevoegen van randapparatuur) wil toepassen op netwerken. De belangrijkste toepassing is die van het automatisch openen van de juiste poorten in een router die NAT gebruikt.
URL Afkorting van Uniform Resource Locator. De URL is een plaatsaanduiding op internet. Het begint met het protocol waarmee men de informatie op dat adres wil ophalen (http, ftp). Daarna komt de domeinnaam, eventueel gevolgd door de naam van het bestand. Voorbeeld: http://helpdesk.kliksafe.nl/ - de URL van deze site.
USB Afkorting van het engelse Universal Serial Bus. Benaming voor een type aansluiting van de computer. USB is zeer universeel: het kan voor de meest uiteenlopende randapparatuur worden gebruikt zoals muizen, toetsenborden, printers, geheugenmodulen, webcams, harde schijven etc.
USB-Hub Apparaat waaraan meerdere USB aansluitingen zitten, om zodoende meer USB randapparatuur aan de computer aan te kunnen sluiten dan er USB aansluitingen aan de PC zelf zitten
USB-modem ADSL modem die kan worden aangesloten op de USB poort van een computer. Dit type modems is niet geschikt om meer dan 1 PC mee aan te sluiten - zelfs niet met een USB-Hub
Usenet Netwerk van computers die speciaal zijn ingericht voor het bieden van nieuwsgroepen Deze servers wisselen hun informatie onderling uit, waardoor de berichten zich over heel de wereld verspreiden.
UTC Afkorting van Coordinated Universal Time, een ander benaming voor GMT
UTP-kabel UTP-kabels (ook CAT5 genoemd) zijn de kabels die computers met elkaar verbinden via Ethernet De kabel bestaat uit 4 paren van omelkaar gedraaide koperdraadjes ('twisted pairs'). Bij Ethernet worden alleen de aders 1-3 en 6 gebruikt. UTP-kabels zijn er in 2 soorten: cross-kabel en straightkabel.
V90 Modemstandaard voor analoge inbelverbindingen. V90 is de technisch hoogst haalbare snelheid met 56.000 bits/seconde download en 33.600 bps upload. In de begintijd van deze standaard bestonden er 2 versies: de 56K-Flex en de X2, die onderling niet compatibel waren.
Vast IP-adres De term vast IP-adres wordt gebruikt om aan te geven dat een internetgebruiker altijd hetzelfde IP-adres heeft. Bij inbellen met een gewoon telefoonmodem is dit lang niet altijd het geval: de IP-adressen worden uitgedeeld uit een pool en kunnen elke keer anders zijn. Bij ADSL en kabelinternet wordt als regel steeds hetzelfde IP-adres uitgegeven aan een en dezelfde abonnee.
VCI Afkorting van Virtual Channel Identifier. Waarde die samen met VPI wordt gebruikt om een verbinding over ATM op te zetten. Verschillende DSL aanbieders hanteren verschillende VCI/VPI waarden. Welke dat zijn, hoort in de handleiding van uw ISP te staan.
VDSL Afkorting van Very high bitrate Digital Subscriber Line. VDSL kent een maximale downloadsnelheid van ca. 50 Megabit en een maximale upload van ca. 12 Megabit. Nadeel is dat deze techniek alleen op korte afstand van een wijkcentrale werkt (men zegt tot ongeveer 1 kilometer). Of VDSL uitgerold zal worden is afhankelijk van de markt en eventuele nieuwe technieken die mogelijk goedkoper of beter zijn (bijvoorbeeld glasvezel of kabel).
Veilige modus Speciale opstart-stand van Windows waarin een aantal drivers niet worden geladen, zodat problemen met randapparatuur of geinstalleerde programma
Versatel Nederlandse DSL-netwerkleverancier. Na KPN en BBNed is Versatel (inmiddels onder de naam Tele2) de derde DSL-leverancier in Nederland. Versatel/Tele2 verzorgt de verbindingen tussen de wijkcentrale van KPN en het netwerk van de internetprovider.
Virus Een virus is een klein computerprogramma dat zich voordoet als een onschuldig bestand. Het programma is in staat (na door de gebruiker van de PC te zijn geactiveerd!) zichzelf te verspreiden, bijvoorbeeld via e-mail en heeft meestal een aantal eigenschappen meegekregen die de goede werking van uw PC verstoren. Een speciaal virus is de trojan die uw PC kan openstellen voor inbrekers.
VISP Afkorting van Virtual Internet Service Provider. Dit zijn bedrijven die zich naar buiten presenteren als ISP maar de technische uitvoering (met name van het netwerk) hebben uitbesteed aan derden. Kliksafe is een VISP, en heeft de techniek grotendeels uitbesteed aan RoutIT te Ede.
VOIP Afkorting van Voice Over IP. Techniek waarbij spraak (telefoongesprekken) getransporteerd worden via IP, dus via het internet protocol oftewel via internet. Door (waar mogelijk) geen gebruik te maken van het gewone PSTN telefoonnetwerk, kan aanzienlijk op de kosten worden bespaard.
Voipclient Programma waarmee telefoongesprekken kunnen worden gevoerd via Internet. De Voipclient dient te worden geinstalleerd op een PC of PDA en maakt contact met een Voip-server. Al naar gelang het type client en abonnement kan men spreken met andere gebruikers van hetzelfde programma of contact maken met abonnees van reguliere telefoonmaatschappijen.
VPI Afkorting van Virtual Path Identifier. Waarde die samen met VCI wordt gebruikt om een verbinding over ATM op te zetten. Verschillende DSL aanbieders hanteren verschillende VCI/VPI waarden. Welke dat zijn, hoort in de handleiding van uw ISP te staan.
VPN Afkorting van Virtual Private Network. Techniek waarbij door middel van een tunnel twee netwerken (bijvoorbeeld twee bedrijfsvestigingen) via een ander netwerk (bijvoorbeeld internet) aan elkaar worden gekoppeld. Wanneer van het ene bedrijfsnetwerk een trace wordt uitgevoerd naar het andere, is niet te zien dat er wordt overgestoken
W3C Afkorting van World Wide Web Consortium Overlegraad waarin onder meer een aantal grote bedrijven zitten (bijvoorbeeld Microsoft, IBM) met als doel om te komen tot standaardisering van internet gerelateerde zaken. Zie www.w3c.org
WAN Afkorting van Wide Area Network - in het algemeen wordt hiermee het internet bedoeld.
WAP Afkorting van Wireless Application Protocol. Dit protocol wordt gebruikt om een aantal internetfuncties te kunnen gebruiken op hiervoor toegeruste mobiele telefoons. De website die men op de telefoon wil kunnen bekijken dient in WML te worden geschreven en kan tekst en afbeeldingen bevatten. Het systeem heeft echter beperkte mogelijkheden.
Warez Jargon voor commerciele software die buiten de officiele kanalen gratis wordt aangeboden. Bij warez hebben hobbyisten vaak een aanpassing aan de software gemaakt, waardoor er niet betaald of geregistreerd hoeft te worden. Uiteraard worden hiermee een aantal wetten overtreden: het downloaden van deze waren is in Nederland niet toegestaan.
Webcam Netwerkapparaat met een camera, dat de opgenomen beelden kan verzenden via het netwerk.
Weblog Website in de vorm van een openbaar dagboek.
Webmail Mailprogramma dat draait op de server van de provider en dat bekeken kan worden via de browser (bijvoorbeeld Mozilla Firefox of Internet Explorer). Webmail biedt de meeste functionaliteit die u gewend bent van gewone mailprogramma's. Het handige is, dat u waar u ook bent altijd uw mail kunt lezen en beantwoorden. Het nadeel is, dat de mail fysiek blijft staan op de server van de provider. Kliksafe biedt uiteraard ook webmail aan, de URL is https://webmail.kliksafe.nl
Webserver Computer op een netwerk, waarop een programma draait dat in staat is websites te serveren
Website Verzameling tekstbestanden in HTML formaat en plaatjes, die met elkaar een samenhangend geheel vormen. Een website kan uit een pagina of honderden pagina
WEP Afkorting van Wired Equivalent Privacy. Met WEP wordt geregeld hoe draadloos overgebrachte informatie beveiligd wordt. De gebruikte term suggereert dat deze beveiliging de dataoverdracht net zo veilig maakt als wanneer het door een kabel (wire) zou worden verzonden, maar dat is zeker niet zo. De opvolger WPA biedt een betere bescherming.
WIFI Afkorting van Wireless Fidelity. Het is een techniek om gegevens te versturen via een radiosignaal (de 2.4 GHz band).
Wijkcentrale Gebouw in de wijk waar u woont/werkt, waar alle telefoonverbindingen van die wijk samenkomen en worden doorgezet naar het landelijke netwerk van KPN. In deze wijkcentrales zijn vaak door KPN en andere telco's - bijvoorbeeld Versatel en BBNed
Windows Het meest gebruikte besturingssysteem ter wereld. Windows versie 1.0 werd uitgebracht in 1985 (als antwoord op het een jaar eerder uitgebrachte systeem van Apple Macintosh) als grafische schil rond het besturingssysteem DOS. Het nieuwe was dat gebruikers de PC opdrachten konden geven door met de muis op icoontjes te klikken, in plaats van opdrachten te typen aan de prompt. Versie 7.0 wordt verwacht in 2009 of 2010.
WLAN Afkorting van Wireless Local Area Network Een draadloos netwerk waarin met behulp van het WIFI protocol de data met radiosignalen wordt getransporteerd. Om een draadloos netwerk te maken is altijd een accesspoint nodig.
Wormvirus Type virus dat in staat is om zich te verplaatsen over netwerken zonder dat een gebruiker het virus activeert. Wormvirussen maken gebruik van lekken in een besturingssysteem waardoor bepaalde poorten op een computer open staan. Door gebruik te maken van een fout in het programma dat aan die poort gebonden is, kan het wormvirus zijn werk doen. Vaak zoekt het direct naar andere computers op het netwerk en soms hindert het de werking van de computer waarop het terecht is gekomen.
WPA Afkorting van Wireless Protected Access. WPA is een techniek om draadloze verbindingen te beveiligen. Het is een nieuwere variant op WEP met een betere beveiliging tegen het achterhalen van de sleutel waarmee de data wordt gecodeerd. Om WPA te kunnen gebruiken hebt u in ieder geval een router nodig die dit ondersteunt en ook dient het besturingssysteem van de computer (bijvoorbeeld Windows XP) hiermee overweg te kunnen
WWW Afkorting van World Wide Web. Dit is het deel van internet waar de websites te vinden zijn en dat gebruik maakt van het protocol HTTP of HTTPS.
X Grafische schil
XHTML Afkorting van Extensible HTML
XML Afkorting van Extended Markup Language. Opmaaktaal, mogelijk de opvolger van HTML (waar XHTML als tussenvorm kan worden gezien). XML komt in de buurt van een scripttaal: de schrijver van een XML document kan zijn eigen tag definieren en zo extra functionaliteit toevoegen.
XXX Aanduiding voor (sites met) erotisch materiaal.
Y2K Afkorting van Year 2000. Deze term werd rond de millenniumwisseling gebruikt om een categorie problemen aan te duiden rond de datumnotatie in computers. Veel systemen hanteerden alleen de laatste twee cijfers van het jaartal en zouden dus op 1 januari 2000 denken
Yahoo Een veelgebruikte zoekmachine op internet.
ZIP-bestand Bestand waarin de gegevens zijn gecomprimeerd (samengeperst tot een minimale grootte). In een ZIP-bestand kunnen meerdere bestanden en zelfs directory structuren worden opgenomen. De naam is een soortnaam geworden, doordat het ZIP-systeem veel gebruikt wordt. Er zijn echter meerdere systemen, allemaal met verschillende extensie bijvoorbeeld RAR of ARJ. ZIP-bestanden kunnen worden uitgepakt
Zoekmachine Een gespecialiseerde website op internet waarop door middel van zoekwoorden een overzicht wordt getoond van websites die over het betreffende woord gaan. Omdat internet geen structuur heeft (geen thematische indeling) is een zoekmachine een vrijwel onmisbaar hulpmiddel geworden om snel de gewenste informatie te vinden. Bekende zoekmachines zijn Yahoo en Google
Zombie-PC Een computer op een netwerk die is gehacked door een cracker en door deze persoon kan worden ingezet voor aanvallen op derden, bijvoorbeeld een DDoS aanval.